Starożytni Grecy wierzyli, że perły powstają wskutek muśnięć światła księżyca o powierzchnię morza. Od dawna było im przypisywane boskie pochodzenie, magiczna moc i właściwości lecznicze. Niekiedy są postrzegane jako symbol smutku i łez. Pomimo tego, ludzie wciąż zachwycają się doskonałością pereł stworzoną przez naturę. Symetria, czystość i piękno pereł fascynuje ludzi od tysięcy lat.

 

Perły wytwarzane są przez zwierzęta z grupy mięczaków, najczęściej małże i składają się z tego samego materiału co ich muszle, czyli węglanu wapnia. Powstają pomiędzy powłoką ciała, a skorupką mięczaka, obejmując jego narządy. Impulsem do powstania perły jest przedostanie się do wnętrza mięczaka ciała obcego, na przykład ziarnka piasku. Pokrywane jest ono cienkimi warstwami perłowymi, z których po dłuższym czasie powstaje perła. Perłę tworzy głównie węglan wapnia, ale obecne są w niej również białka, dzięki czemu posiada ona gładkie i lśniące wykończenie. Najczęściej spotykamy perły w kolorze białym lub kremowym, rzadziej spotykamy perły różowe, szare lub czarne.

 

Perły dzielimy na morskie i słodkowodne, w zależności od miejsca powstania. W małżach słodkowodnych powstają mniejsze perły, głównie o białej barwie, natomiast te większe i kolorowe są częściej wytwarzane przez małże morskie.

Czy wiedzieliście, że czarną perłę wytwarza tylko jeden mięczak na 15 tysięcy mięczaków tworzących perły?

 

Do końca XIX wieku perły były najcenniejszymi klejnotami na świecie. Trafienie na perłę było raczej przypadkowe i bardzo rzadkie, poławianie pereł było niebezpiecznym zajęciem, w wyniku którego zmarło wielu nurków.

 

Na początku XX wieku perły zaczęto wytwarzać “sztucznie”. Pionierem w tym zakresie był japoński naukowiec Kokichi Makimoto, który w 1920 roku założył pierwszą hodowlę pereł. Zaczynał on od eksperymentów dokonywanych na mięczakach morskich, perłopławach perłorodnych (Pinctada martensii). Początkowo nieefektywną metodę udało mu się doprowadzić do doskonałości, tak aby produkować piękne, duże i idealnie okrągłe perły. Dzięki temu otrzymał przydomek “Króla pereł”.

Obecnie większość sprzedawanych pereł pochodzi z hodowli.

 

4 PODSTAWOWE RODZAJE PEREŁ

Perły Akoya

  • Perły morskie
  • Najpopularniejsze, najczęściej białe
  • Japonia, Chiny

Perły Południowego Pacyfiku (Perły mórz południowych)

  • Perły morskie
  • Najcześciej białe, srebrne lub złote
  • Australia, Indonezja, Filipiny

Perły Thaitańskie

  • Perły morskie
  • Barwa od białej do czarnej
  • Wyspy Polinezji Francuskiej (najbardziej znane z Tahiti)

Perły słodkowodne

  • Słodkowodne stawy i jeziora
  • Ogromna skala barw i wielkości
  • Chiny, USA

 

Czy wiesz, że…

 

  • Perła jest symbolem raka w zodiaku?
  • Perła jest klejnotem czerwca?
  • 30 rocznicę ślubu nazywamy perłowymi godami?

 

PERŁY NATURALNE I HODOWLANE (SZTUCZNE)

Naturalne perły były i są bardzo rzadkie, dlatego zastąpiono je perłami hodowlanymi. Historycznie występowały najczęściej w rejonie Zatoki Perskiej, w rejonach gdzie dziś znacznie opłacalniejsze jest wydobywanie ropy.

Perły hodowlane powstają na specjalnych farmach perłowych, słono- lub słodkowodnych. Niewielkie ciało obce umieszcza się w muszlach małż, które obudowują je masą perłową. Powstanie perły trwa od 1,5 do 2 lat.

 

PERŁY MORSKIE

Perły morskie powstają w morzach i oceanach i najczęściej są wytwarzane przez perłopławy indyjskie (Pinctada margaritifera), które żyją w tropikalnych i subtropikalnych częściach Pacyfiku i dorastają do wielkości nawet 30 centymetrów.

 

Czy wiesz, że perłopław przez całe swoje życie jest w stanie stworzyć co najwyżej dwie perły? Dlatego perły morskie są cenniejsze i osiągają wyższe ceny niż perły słodkowodne.

Czy wiesz, że na początku XX wieku perłopławy nie były łowione dla pozyskania pereł, ale masy perłowej? Była ona używana do wytwarzania guzików.

 

Rodzaje pereł morskich

  • Perły Akoya
  • Perły Południowego Pacyfiku
  • Perły Tahitańskie

 

PERŁY SŁODKOWODNE

Perły słodkowodne powstają w rzekach, stawach i jeziorach, a najczęściej są wytwarzane przez pełroródkę rzeczną (Margaritifera margaritifera), która występuje również u nas, jest jednak gatunkiem zagrożonym. Kolejnymi gatunkami wytwarzającymi perły są małże z rodziny skójkowatych (Unio). Zamieszkują one nie tylko umiarkowaną strefę Europy, ale również Amerykę Północną.

Czy wiesz, że perłoródki podczas swojego życia są w stanie wytworzyć do 20 pereł? Z tego powodu biżuteria z perłami słodkowodnymi jest tańsza niż biżuteria z perłami morskimi.

 

CO SIĘ MÓWI O PERŁACH? MITY I LEGENDY

Perły od wieków nazywane są “dziećmi światła” lub “kamieniami morza”. Ludzkość od zawsze fascynowała się perłami i przypisywała im boskie pochodzenie, magiczne moce i właściwości lecznicze. O perłach mówi się również, że są łzami, w dawnych perskich legendach symbolizowały łzy bogów, które spadając na ziemię były zamykane wewnątrz małży, gdzie przemieniały się w piękne klejnoty. Indianie natomiast wierzyli, że perły powstają z rosy. W Chińskich podaniach, smok, król deszczu, latał nad morzem z otwartymi ustami, z których spadały krople zamieniające się w perły w świetle księżyca. Inne legendy mówią, że gdy Afrodyta, bogini piękna, wyłoniła się z fal, opadające krople wody zamieniały się w perły pod jej stopami.

Perłom przypisuje się także właściwości lecznicze, szybsze gojenie ran, chińscy lekarze stosowali je przy leczeniu epilepsji, chorób psychicznych i uzależnień od alkoholu.



POŁÓW PEREŁ

Na początku XX wieku małże łowione były dla muszli, z których wyrabiano guziki. Trafienie na perłę było dla poławiacza przyjemną niespodzianką.

Najczęstsze miejsca występowania pereł morskich:

Zatoka Mannar (pomiędzy Cejlonem a południowymi Indiami)

Zatoka Perska

Morze Czerwone

na południe od Australii na wyspach Pacyfiku

Najczęstsze miejsca występowania pereł słodkowodnych:

Dolina Mississippi (Ameryka)

HANDLOWA HODOWLA PEREŁ

Hodowla pereł rozpoczęła się na początku XX wieku. Japoński naukowiec Kokichi Makimoto w 1920 założył pierwszą farmę perłopławów, z których pozyskiwał perły. Początkowo eksperymentalne metody udało mu się opanować do perfekcji, dzięki czemu na swoich farmach wytwarzał piękne duże okrągłe klejnoty. Kokichi Makimoto jest nazywany “Królem pereł”.

 

Jak przebiega hodowla?

 

Wytwarzanie pereł odbywa się na farmach w morskich i słodkich wodach. Odbywa się to poprzez wprowadzenie do ciała małża wapniowej kulki o średnicy 6 mm, używane są do tego specjalne szczypce. Przy pomocy lin małże opuszczane są do wody, gdzie pozostają około 1,5 roku. W międzyczasie przeprowadzane są regularne czyszczenia i kontrole. Jedynie około połowa małż wyprodukuje w tym czasie perły, inne zginą lub staną się pożywieniem dla ryb. Jedna małża jest zwykle używana do wyrobu perły trzykrotnie. Po tym czasie może zostać wykorzystana w kuchni, posłużyć jako pamiątka dla turystów albo z jej muszli zostaną zrobione guziki.

 

Metody hodowli

 

  • Metoda nasienna (seed method)

 

Do wnętrza małży wkładany jest kawałek krzemianu. Pozostawiony zostaje tam na rok, później kolejny rok w innej małży i tak do uzyskania dużej perły.

 

  • Metoda koralowa (bead method)

 

Do wnętrza małży wkładany jest koralik niewiele mniejszy niż oczekiwana ostateczna wielkość perły. Perła wyjmowana jest po otoczeniu materiału ok. 1 milimetrową warstwą, dzięki temu metoda ta jest szybsza.